24 Aw 5780 | 14 augustus 2020
Artikelen
Jodendom in praktijk     Hasjkafa     Feest- en Gedenkdagen     Samenleving     Geschiedenis     Antisemitisme     Israël     Media     Publicisten     
Komen dieren in de Hemel
Publicatiedatum: woensdag 15 januari 2020 Auteur: redactie | 502 keer gelezen
Kabbalah, Redactie, Dieren en natuur, Ziel, gilgoel [reïncarnatie] en geweten »
Hollandse herder pup Shiloh

“Volgens de Kabbalisten bezitten de meeste dieren in deze tijd gereïncarneerde menselijke zielen”.

Likkutei Hallachot, Shechitah 2:10-11, 3:2, 4:2.

Hoe populairder het hebben van een huisdier ook wordt, hoe vaker men zich zal kunnen afvragen of dieren in de Hemel komen. Dit omdat het idee van een eeuwig afscheid voor veel mensen erg moeilijk kan zijn. Waarom kan het verliezen van een huisdier net zo pijn doen als het verliezen van een geliefde of een dierbare vriend?

Wat de laatste jaren opvallend is, is het feit dat dieren of gruwelijker behandeld lijken te worden of dat bijvoorbeeld sommige honden als mensen worden aangekleed. Waar komen deze twee uitersten vandaan?

We hopen deze twee vragen te beantwoorden. We zetten voor het gemak de hond centraal. Naar het idee van de auteur is het op ieder huisdier toepasbaar.

Een kort antwoord op de eerste qasje, vraag
Als wij ons afvragen of er een soort 'hondenhemel' is waar onze geliefde honden heerlijk rondrennen, dan is het antwoord heel erg kort: “nee”.

Maar wanneer de vraag gesteld wordt of honden, dieren in brede zin,, in de hemel komen,, dan lijkt het antwoord: “ja”.

Een uitgebreider antwoord op de eerste qasje
De vraag of dieren naar de hemel gaan, wordt door de eeuwen heen besproken. Zo stelt de Midrash ondubbelzinnig vast dat dieren geen deel hebben in Olam Haba [Kohelet Rabbah 3:22; Masechet Kallah, hfst. 1–2]. Reden is dat het standpunt genomen wordt dat dieren niet kunnen zondigen en dus ook niet vallen onder de hanhagah [systeem] van straf en beloning.

Rabbi Saadiah Gaon bijvoorbeeld schrijft in zijn beroemde filosofische werk Sefer Emunot ve-De'ot dat een dier voor al het pijn dat het is aangedaan, uiteindelijk allemaal wordt gecompenseerd [Emunot ve-De’ot 3:10. Zie ook Teshuvot HaGeonim (Harkavy ed.) 375.]. Dit idee is in overeenstemming met de verklaring in de Talmoed dat "Hasjem geen enkel wezen van enige beloning berooft" [Bava Kamma 38b; "Dieren ontvangen van Hasjem een G'ddelijke compensatie voor hun leed". Bron: The Vision of Eden: Animal Welfare hfst. 5 van Animals and Reincarnation van rabbi David Sears]. Echter moet er niet gedacht worden dat een dier op dezelfde wijze beloond zal worden dan een mens. Immers een mens doet een goede daad vanuit bechirah, vrije wil. Voorts suggereert Rabbi Saadiah Gaon dat een dier dat pijnlijke dood doormaakt, na de dood zal blijven bestaan.

Anderzijds is Maimonides van mening dat het concept van beloning en straf alleen op de mens van toepassing is [Guide for the Perplexed 3:17. Zie ook zijn comm op Mishnah, Bava Kamma 4:3].

Een Kabbalistisch antwoord op de eerste qasje
De vraag of dieren worden beloond en onsterfelijke zielen hebben, is een belangrijke vraag, omdat dit invloed kan hebben op het gedrag van de mens naar rest van Hasjems schepsels. Ook verklaart het antwoord op deze qasje een van de doelen van het bestaan van de mens in deze beria, schepping.

In een lange en fascinerende brief verklaart de vierde Lubavitcher-rebbe, Rabbi Shmuel, - ook wel bekend als de Rebbe Maharash - ondanks sommige Kabbalisten van mening waren dat dieren geen onsterfelijke ziel hebben [Rabbi Moshe Cordovero, de Ramak een groot Kabbalist uit de zestiende eeuw, schrijft dat de zielen van dieren niet onsterfelijk zijn en dat hun zielen zullen stoppen met het bestaan zodra het dier komt te overlijden. Zie: Sefer ha-Pardes, Shaar ha-Heichalot, hfst. 10] - de ARI Z”L daar heel anders overdenkt.

De ARI Z”L, die algemeen beschouwd wordt als de autoriteit van de Kabbalistische Leer, ziet toch als feit dat dieren onafhankelijke zielen hebben die naar de Hemel gaan [Igrot Kodesh Admor Maharash, p. 92.]

De ARI Z”L legt namelijk uit dat ieder geschapen entiteit een ziel bezit. Dit idee omvat werkelijk alles: van levenloze objecten zoals stenen tot dieren, planten en mensen. Deze ziel - de G’ddelijke vonk - ondersteunt niet alleen het bestaan van de beria, maar doordrenkt de beria met haar doel en haar betekenis in de wereld.

Als ieder schepsel een vonk heeft, wat is het verschil tussen een ziel van de mens die van het dier?

G’d schiep de wereld, inclusief de zielen van dieren, door spraak. Alleen over de ziel van een mens zegt de pasoek - vers: "Hij ademde de ziel van het leven in zijn neusgaten, en de mens werd een levende ziel." [Bereesjiet/Gen. 2:7]. De Kabbalisten verklaren dat wanneer iemand spreekt, gebruikt hij een relatief oppervlakkig ademniveau. Maar wanneer iemand blaast, blaast hij vanuit de diepte in hemzelf. Zo komt ook de ziel van de mens uit de essentie van het goddelijke.

Interactieve zielen
Toen Hasjem de wereld schiep, besloot Hij in al Zijn ondoorgrondelijke wijsheid de mens in staat te stellen om de goddelijke vonken of zielen die in de hele schepping verspreid liggen, op te pakken en deze te verheffen [ook wel het tikkoenproces genoemd]. Dit idee biedt ons een enorme verantwoordelijkheid in onze interacties met het dierenrijk. De hoogte van het dier in het hiernamaals kan immers afhankelijk zijn van onze positieve interacties met hen.

Dieren en de Opstanding der doden
Straks zal het proces van Techiat Hametiem - de Opstanding der Doden - aanvangen. Zullen er dieren uit de dood opstaan?

Sefer Hakanah zegt naar aanleiding van Sjchitah - Joods 'rituele' slacht - en wel in Sod Hashechitah Chayot U'Behamot pag. 279-289 het volgende.

Alle zielen die voorbestemd waren om tot het einde van alle kosmische cyclussen [sjmitot] de wereld binnen te gaan, waren aanwezig bij de Berg Sinaj. Zodoende dat iedereen die bij de samenkomst bij Berg Sinaj zij aanwezig waren [maar ook de zielen van alle dieren die daarbij waren] uit hun lichamen [weg vlogen] en opstegen naar de Wereld van de Zielen. Daarom moet je voorzichtig zijn om zomaar het leven te nemen van ieder schepsel, want ook zij hebben de Tien Geboden gehoord bij de berg Sinaj die 68 *Alefs bevat. En er is daarom geen twijfel mogelijk dat het vee aanwezig waren bij Matan Tora [het geven van de Tora] en dat zij ook de Dauw van Techiat Hametiem, Opstanding der Doden, proeften.

Er bestaat een cryptische Midrasj van Rabbi Akiva die lijkt te spreken over de Techiat Hametiem, Opstanding der doden, van de dieren.

"Wanneer G'd Zijn wereld vernieuwd, neemt Hijzelf de leiding in deze taak van herstel. Hij regelt alle verordeningen van de laatsten, die van de toekomstige wereld... In volgorde van iedere generatie, van ieder wezen, van ieder dier en ieder vogel... 'Ik ben de Veroorzaker dat alle mensen en alle schepsels in deze wereld sterven en Ik zal hun geest en ziel herstellen en hen doen herleven in de Komende Wereld'.” [Midrash Otiot deRabbi Akiva].

Het artikel Honden en het geheim van de opstanding der doden geeft hierover veel inzicht.

*Footnote: De letter alef is de eerste letter van het alfabet. Deze staat symbool voor de gemeenschappelijke oorsprong van alle schepsels. De gematria, letterwaarde, van het woord chaim - leven - is eveneens 68. Daarom omvatten de Tien Geboden - die het hart van de Tora vormen - een spirituele kanaal waardoor alle schepsels [dus ook dieren] direct of indirect het eeuwige leven zullen ontvangen.

Dieren zullen Olam Haba ervaren
Dieren zullen in de toekomst er nog steeds zijn. Dit betekent zowel in de tijd van Mosjiach als in Olam Haba. Deze dieren zullen geen normale dieren zijn zoals wij die nu kennen, maar zij zullen een intellectueel vermogen hebben en zullen Hasjem begrijpen [Jesjajahoe 11:9: "Lo jare'oe welo' jaschoetoe... kie mal'ah ha'arets, de'ah 'et Hasjem ..." Dit betekent niet alleen dat dieren anderen niet langer pijn zullen doen, maar betekent ook dat zij zelf Kennis van G’d zullen hebben; Keser Shem Tov 395; Maggid Dvarav Leyaakov 100, rabbi Chayim N Zirkind op FB]. Dieren zullen in de Messiaanse tijd volgens de ARI Z”L naar een niveau stijgen van de huidige mensheid [Sha’ar Hamitzvot van de ARI Z”L].

Het is daarom dat er geen offers meer zullen worden aangeboden van zulke 'mensachtige' wezens. Op het moment zullen er volgens de ARI Z”L geen strijd en conflicten zijn tussen de soorten. De mens zal het doden van dieren voor hun fysieke, morele en spirituele behoeften niet meer nodig hebben, want ook de mens zelf stijgt naar een hoger niveau.

De Talmoed zegt verder in Chullin 60a [Rasji] dat G'd voorafgaande aan de Schepping, alle zielen van de dieren toestemming heeft gegeven dat zij zèlf hun eigen fysieke vormen konden kiezen zoals zij wensten [door Hem] geschapen te worden.

Hieruit maakt R'Kalonymus Kalmish of Piacetzna [1889-1943] op dat de specifieke intelligentie van het dier op ieder niveau van het leven de [fysieke] vormen van het dier te boven gaat [dit staat ook in het eerste deel van de Zohar gemeld]. Dit betekent dus dat ieder unieke vorm [van ieder dier] overeenkomt met de transcendente intellectuele zelfrealisatie [van het dier].
Er wordt geleerd dat de dieren die tijdens de zes dagen van de schepping bestonden, spiritueel verhevener dan de mensheid van vandaag: na de zonde van Adam Harisjon.

Is dit een reden waarom de Baal Shem Tov ons in Tzava'at Harivash 12 leert dat wij op gebied van intellect in de ogen van de Hemel gelijk zijn met de dieren, aangezien intellect een gegeven talent is en geen eigen verdiensten?
1   |   2      »      
Copyright © 2020 Jodendom Online
 
 
Contact Zoeken Noachieden Online Beheer
 
Copyright © 2020 Jodendom Online. Alle rechten voorbehouden.