12 Tisjri 5782 | 18 september 2021
Nieuws
Jodendom in praktijk     Hasjkafa     Feest- en Gedenkdagen     Samenleving     Geschiedenis     Antisemitisme     IsraĆ«l     Media     Publicisten     
Plaquettes voor slachtoffers Apeldoornsche Bosch
Publicatiedatum: donderdag 23 januari 2014 Auteur: Opperrabbijn B. Jacobs | 978 keer gelezen
Opperrabbijn Jacobs, Antisemitisme binnenland, Boycot, Sjoa (Holocaust) »
Eindelijk zijn hun namen vereeuwigd. Het moorddadige apparaat dat zo monsterachtig nauwgezet al zijn slachtoffers registreerde, heeft onze bewoners van het Apeldoornsche Bosch en het Paedagogium Achisomog deze eer niet toebedeeld. Rechtstreeks vanuit hun Apeldoorn, zonder zelfs de tussenstop Westerbork, werden ze afgevoerd naar Auschwitz, alwaar het aanzetten der gaskamers hun zelfs niet gegund werd. Levend werden ze op de brandstapels gegooid…….gillend van pijn en angst, voor zover ze nog in leven waren, zonder registratie, anoniem.

Maar we hebben hun namen eindelijk kunnen achterhalen en nu hebben ze dan een eigen matsewa, een grafzerk, zonder graf. Zijn we verheugd? Ben ik tevreden dat zo velen met zoveel inspanning dit van de grond hebben gekregen? Ben ik dankbaar aan de gulle gevers?

Enige jaren geleden had ik mijn oudere collega en mijn leermeester rabbijn Vorst uit Amstelveen eindelijk zover gekregen dat hij bereid was om mee te gaan naar het voormalig Kamp Westerbork om daar bij de onthulling van een monument het kadiesjgebed uit te spreken. Hij had daar gevangen gezeten, hij had zijn moeder verloren, maar heeft het uiteindelijk overleefd. Toen wij vlakbij het voormalige kamp waren, werd hij plotsklaps lijkbleek: Wat is er? Voel je je niet goed? Rabbijn Vorst gaf aan dat dezelfde Koninklijke Marechaussee die nu hier in de houding stond om ons te verwelkomen, in de oorlog hier ook stond, om te voorkomen dat hij zou vluchten……

Kunt u zich voorstellen wat voor een enorm gevoel van dankbaarheid zich van mij meester maakte toen enige jaren later, luitenant-generaal der Koninklijke Marechaussee Dick van Putten in datzelfde Westerbork publiekelijk vergiffenis vroeg voor het falen van de toenmalige leiding in de jaren ’40-’45.

Eenzelfde dankbaar gevoel heb ik richting de huidige directie der Nederlandse Spoorwegen die zo genereus hebben meegewerkt aan de totstandkoming van deze zo belangrijke plaquettes, grafzerken. Met hun belangrijke steun nemen zij tegelijkertijd afstand van de NS leiding uit de WO II die royaal heeft weten te profiteren van de transporten. Ik weet niet hoeveel de NS toen heeft verdiend aan het beestentransport van hen wier namen hier nu vereeuwigd zijn.

Misschien wil ik het ook wel niet weten, maar als ik voorlees van de factuur die ik hier in mijn hand heb dan wordt het mij duister voor de ogen:

N.V.Nederlandse Spoorwegen te Utrecht. Factuur nr. 46347 aan Herrn Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des S.D. ….. Euterpestraat 99, A’dam.
4 Mai von Den Haag S.S. nach Assen 56 Pers. a f 5,85 = f 327,60
9 Mai von A’dam MP nach Assen 113 Pers a f 4,80 = f 542,40
De totale rekening betrof f 1990,45 Es handelt sich um straffällige Juden die dem Lager Westerbork zugefürt wurden.

Hoeveel zullen de stumpers die we hier gedenken hebben opgebracht met hun 1258 enkeltjes Apeldoorn-Auschwitz?
Kan dit weer gebeuren?

In het deel van de Thora dat we aanstaande sjabbat in de synagoge lezen staat de volgende wet: als iemand de eigenaar is van een stier en die stier heeft meer dan drie keer schade aangericht, dan is de eigenaar, met deze weet, verplicht om zijn stier extra te bewaken. Hij weet immers dat zijn stier een stotende stier is. Als de eigenaar toch verzuimt om zijn stier goed te bewaken en de stier richt wederom schade aan, dan is de eigenaar volledig aansprakelijk voor de gevolgen. Maar wat, zo wordt de vraag gesteld in de Talmoed, als de eigenaar de stier aan een ander verkoopt. Is de nieuwe eigenaar dan ook net zo aansprakelijk in geval van schade als de eerste eigenaar? Het antwoord luidt: neen, want er is een nieuwe eigenaar. Maar als we logisch nadenken klopt er iets niet. Wat doet het er toe of de stier een nieuwe eigenaar heeft gekregen? Het blijft toch dezelfde stotende gevaarlijke stier?

Onze Geleerden beantwoorden deze vraag als volgt: omdat de stier een nieuwe eigenaar heeft gekregen die anders met hem omgaat dan zijn eerste baas en omdat de stier zich nu ook in een andere omgeving bevindt, daardoor verandert er iets in zijn gedrag, zijn natuur ondergaat een metamorfose.

Ieder mens heeft goede eigenschappen, maar ook minder goede. Die minder goede eigenschappen noemen wij in de Joodse Leer, het dierlijke in de mens. Gedraagt dat dier in de mens zich als een stotende gevaarlijke en niets en niemand ontziende razende stier, of is dat dier een meegaande, ondersteunende en begripvolle menselijke kracht……. De entourage, de maatschappij, de omringende samenleving, zijn hierop van grote invloed.

Als het klimaat bepaald wordt door de SS en de SD, dan houdt de Koninklijke Marechaussee de Joden gevangen om ze zo de dood in te laten jagen. En dan helpt de NS niet mee aan de totstandkoming van deze plaquettes, deze grafzerken, maar dan voert de NS de transporten uit, de transporten naar de hel van Auschwitz, om zichzelf te verrijken.

Het klimaat in Nederland wordt er, wat tolerantie en antisemitisme betreft, helaas niet beter op. Beelden van de Kristalnacht doemen voor mij op. Leuzen op de ramen van Joodse winkels: Nicht kaufen, Jude. En ik zie het etalageraam van de winkel van mijn eigen vader voor me, beklad met diezelfde leus, in 1942!

De afstand tussen het niet kopen bij Joden en een boycot van Israël, is zorgwekkend klein. Als de samenleving intolerante en antisemitische geluiden laat horen, dan beïnvloed dat het klimaat en zal het dierlijke dat ieder mens in zich heeft, en dat ten goede moet worden aangewend, snel kunnen veranderen in een levensgevaarlijke schadelijke stier: want de algemene opinie en de media beïnvloeden het individuele gedrag van mensen…………

Maar wij zijn hier niet bijeen om te lernen, te filosoferen en te waarschuwen!

Wij gedenken, de bewoners en medewerkers van het Apeldoornsche Bosch en van Achisomog en gaan met liefde en schaamte hun grafzerken onthullen. Ze hebben hun naam teruggekregen, dat is goed, daarvoor ben ik intens dankbaar.

 

©Opperrabbijn B. Jacobs 2014

 

Copyright © 2014 Jodendom Online
 
 
Contact Zoeken Noachieden Online Beheer
 
Copyright © 2021 Jodendom Online. Alle rechten voorbehouden.