Inhoudsopgave

Rabbijn mr.drs. R. Evers

MOGE UW ZIEL
GEBUNDELD WORDEN

Met annotaties van prof.mr. H. Loonstein

Uitgeverij Kok – Kampen
in samenwerking met de Vereniging ‘Het Joodse Begrafeniswezen’ – Amsterdam

De uitgave van dit werk is mede mogelijk gemaakt door een genereuze subsidie van de Vereniging ‘Het Joodse Begrafeniswezen’ te Amsterdam.

Veel dank ben ik verschuldigd aan mijn vrouw C.A. Evers-Pachter, mijn moeder mevr.dr. B. Evers-Emden en dhr. A. Pels voor hun intellectuele en daadwerkelijke ondersteuning bij de totstandkoming van dit werk.

© Uitgeverij Kok – Kampen, 1998
Postbus 5018, 8260 GA KAMPEN
E-mail: jhkok@wxs.nl
http://www.kokkampen.com
Omslagontwerp Dick Prins DPD
NUGI 632
ISBN 90 242 6149 x

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geauto­matiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

INHOUDSOPGAVE
Voorwoord

Inleiding 
Meta-halacha – Bovenwerelds – Hoog abstractieniveau – Mystiek en parallellisme – Praktijk en mystiek

Hoofdstuk 1: Bikoer Choliem – ziekenbezoek
Geestelijk en lichamelijk – Telefonisch ziekenbezoek – Onderzoek – Bezoek aan een terminale patiënt – Nadere voorschriften – Rijk en arm – Levensgevaar

Hoofdstuk 2: Liefdadigheid
Cruciale rol – Beleggen in de toekomstige wereld – Tsedaka redt van de dood – Bovenlimiet bij testamentaire schenking – Geld van onbekenden

Hoofdstuk 3: Erfrecht en Testamenten
Erfrecht is dwingend recht – Afwijkende beschikkingen nietig – Notaris in Nederland – Voogdijregeling noodzakelijk – Aangifte en successie – Het Nederlandse erfrecht – De ouderlijke boedelverdeling ter verzorging van de langstlevende echtgenoot (horizontale ouderlijke boedelverdeling) – Het Joodse erfrecht in confrontatie met het Nederlandse erfrecht – Schenking op het sterfbed – Schenking bij leven (inter vivos) – Gelijk­berech­tiging van dochters – De langstlevende echtgenoot –Het gebod om de laatste wilsuiting uit te voeren – De oplossing – Formulering van de schuldbekentenis door Rabbi F. Cohen– Procedurele vereisten voor het aangaan van de schuldbekentenis – Letter of intent aan de executeurs-testamentair en de begunstigden – De gehuwde vrouw – Enige algemene opmerkingen

Hoofdstuk 4: Euthanasie, Niet-reanimeerbesluiten en Versterving 
Levensbeëindiging zonder verzoek – Niet-reanimeerbesluiten – Beslissen over leven en dood – Het levensimperatief – De verantwoordelijkheid van de arts – Kunstmatige middelen – Wat is een waardige dood – De grenzen van het leven – Gebedssterven – Normvervaging en grensverlegging

Hoofdstuk 5: Suïcide 
Geen weg terug – Balanszelfmoord – Criteria – Milde beoordeling – Verzachtende omstandigheden – De halachische gevolgen van suïcide voor de nabestaanden – De waarde van het leven – De persoonlijke invulling van het leven – Leven en dood: één geheel – De opdracht te rouwen – Statisch en dynamisch – Dood is niet alleen negatief – Aweloet en de positieve waarde van het leven – De nabestaanden – Het moeizame rouwverwerkingsproces – De mening van Chatam Sofeer – De halacha en suïcide – De keri’a, het inscheuren van de kleding – Hespeed of treurrede – Sjiwwe of rouwweek

Hoofdstuk 6: De plicht om te begraven
Volledige nacht? – Gebod – Familie of Rabbinaat – Israël – Jeruzalem – De begra­fenisplicht nader geanalyseerd – Mondelinge en Schriftelijke leer – Het meningsverschil in de Gemara – Een vraag in de Talmoed – Reden en uitleg – Tegenstrijdigheden – Verschillende categorieën – De visie van Maimonides – Achtergronden van de begra­fenisplicht – Combinatie – Verschillende termijnen – Bezoedeling van het land – Reïncarnatie – Heiligheid van het land – De termijnen – Balsemen – Redenen voor balsemen – Argumenten contra – De Joodse opvatting – De halacha

Hoofdstuk 7: Cremeren
Begraven is als zaaien – Crematie tegenwoordig – Meerdere levensstadia – Afdaling en stijging – Lichaam en fysiek handelen – Crematie en Techijat haMetiem – Juridische merites (door Prof. mr. H. Loonstein)

Hoofdstuk 8: Sectie en postmortaal onderzoek
Ontering – De procedure – De Joodse visie – Dispensatiegronden – Autopsie in de halacha – Rav Landau – Chatam Sofeer – Rabbi Ja’akov Etlinger – Toestemming – Erfelijke ziekten – Verzekeringspolissen – Een vraag van achter het ijzeren gordijn

Hoofdstuk 9: De Chewra Kaddiesja
Ware liefde – Heiligheid van het lichaam – Lidmaatschap – Verschillen – Enkele algemene regels – Voorrangsrechten – Tora-rollen – Chewra-dag (ta’aniet kabraniem) – Na het over­lijden –Het plaatsen van de dode op de grond –Sjabbat en Jom Tov – Waken –Voor­bereidingen voor de tahara – Wassen – De eigenlijke tahara  – Het wassen   – Geen zomen of zakken – Lijkgewaden – De orde bij het aankleden – Niets meegeven - De symboliek van het zand in de ogen – Oudste zoon - Miskramen – Bloedverlies voor, tijdens en na het overlijden – Enkele responsa

Hoofdstuk 10: Kohaniem en de dood
Toema en morele vrijheid – Expressie van gemeenschapsgevoelens –Gezin en natie – De uitverkiezing van de kohaniem – Het Jodendom: de leer van het leven – Wetsbepalingen omtrent verontreiniging – De paradoxale mens – Toema: juist bij de mens – De koheen als patiënt –De koheen als arts – Verontreiniging onder één overkapping – De vier ellen rond de overledene– Leeftijd en geslacht – Het verontreinigingsverbod tegenwoordig –Burenrecht en het verontreinigingsverbod – Aan wie mag een koheen zich wel veront­reinigen? – Vragen en antwoorden

Hoofdstuk 11: Begraafplaatsen
  Eeuwige rust –Benamingen in de oud-Joodse bronnen – De begraafplaatsen voor de verwoesting van de Tempel – De eenvoud der begraafplaatsen tegenwoordig – Bomen – Gemengde begraafplaatsen – Voorwaarde – Bevestiging aankoop – De inwijding van de begraafplaats – De heiligheid van de begraafplaats – Het verbod om de over­ledenen te beschamen (lo’eeg larasj) – Het verbod om voordeel te ontlenen aan graven (issoer hana’a) – De aarde van een graf kent geen gebruiksverbod – Stenen van elders – Een gebouw om een graf –Leunen op grafzerken en lopen over graven – Conclusies voor de praktijk – Het gebruik van een graf, waarin eerder iemand anders werd begraven – De matsewa (zerk) – De muur rond de begraafplaats – Aarde van de begraafplaats – De aanwas van een begraafplaats –De afstand tussen de graven – Familiegraven – Man en vrouw – De aankoop van een graf – Begrafenis in Israël –Het vervoeren van een overledene van stad tot stad – Aarde uit het land Israël

Hoofdstuk 12: Het bezoeken van een begraafplaats
Nadere details – Psalmen en gebeden –Kohaniem (priesters) – Beracha (zegenspreuk) – Dertig dagen – Het bezoeken van het graf na de begrafenis – Het verlaten van een begraafplaats

Hoofdstuk 13: Herbegraven
Individuele graven – Bron – Loutering – Lichaam en geest – Herbegraven halachisch bezien – Herbegrafenis in Israël – Begraven met de bedoeling om opnieuw te begraven – Herbegraven in een familiegraf – Herbegraven op een Joodse begraafplaats – Een oor­logsgraf – Een afvallige – Oecumenische begraafplaatsen –Rangen en standen op een Joodse begraafplaats – Herbegraven na ikoel habasar, nadat nog slechts de botten resteren – Nadere regels in acht te nemen bij herbegraven – Likoet atsamot, het ruimen van de beenderen – Het verplaatsen van graven en begraafplaatsen – Juridisch aspect (door prof. mr. H. Loonstein)